2cCodziennie mamy do czynienia ze stwierdzeniami przedsiębiorców typu „w Polsce jest kryzys”. Na hossę, wielu biznesmenów będzie musiało pewnie jeszcze długo poczekać. Wiele firm podejmuje w tym czasie decyzję o tak zwanej redukcji etatów. Należy jednak pamiętać, że nie każdego pracownika można zwolnić. Poniżej przedstawiamy najistotniejsze zagadnienia związane z ochroną prawną pracowników zatrudnionych na podstawie przepisów Kodeksu Pracy.

 

Zacznijmy od tego kim jest pracownik. Zgodnie z art. 2 kodeksu pracy „Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.”. W związku z tym poniżej opisane sytuacje nie odnoszą się do „pracowników” zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło oraz umowy o współpracę.

Przejdźmy teraz do meritum zagadnienia, otóż, jakiego pracownika nie można zwolnić:

1. Pracownik w wieku przedemerytalnym
Kodeks pracy obejmuje ochroną pracowników, którym brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. Wynika to wprost z artykułu 39 kodeksu pracy.
Ochrona z tego tytułu obowiązuje pracownika tylko w przypadku, jeśli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.
Ochrona z art. 39 kodeksu pracy nie obejmuje pracownika, który uzyskał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

2. Kobiety ciężarne
Kobiety w ciąży zatrudnionej na czas nieokreślony nie można zwolnić z pracy, wyrażone jest to wprost w art. 177 kodeksu pracy, natomiast jeśli to nastąpiło, a pracownica przyniesie zaświadczenie od lekarza, że w momencie wypowiedzenia jej umowy o pracę była w ciąży, wypowiedzenie to jest bezskuteczne.
Art. 177 §3 kp mówi o tym, że kobiety w ciąży zatrudnionej na czas określony nie można zwolnić w tym okresie, to znaczy, że należy jej przedłużyć umowę do dnia porodu, jeżeli pierwotny termin rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas oznaczony wypada po upływie trzech miesięcy ciąży.
W przypadku kobiet ciężarnych pracodawca może wypowiedzieć jedynie dotychczasowe warunki pracy i płacy, aczkolwiek jeśli w wyniku tego wypowiedzenia wypłata ciężarnej będzie niższa, wówczas przysługuje jej dodatek wyrównawczy.

3. Pracownik przebywający na urlopie
Pracodawca nie może zwolnic pracownika w okresie, w którym przebywa on na urlopie lub w innym przypadku, kiedy pracownik jest nieobecny w pracy, ale nieobecność ta jest usprawiedliwiona wynika to wprost z artykułu 41 kodeksu pracy. Dotyczy to każdego urlopu – w szczególności macierzyńskiego, ojcowskiego oraz wychowawczego (art. 1861 kodeksu pracy).

4. Związkowcy
Ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę podlegają działacze związkowi (tylko tych, które mają wśród pracowników co najmniej dziesięciu członków) bez względu na to czy mają zawarta z pracodawcą umowę o pracę na czas określony lub nieokreślony. Ochrona ta polega na tym, że pracodawca musi skonsultować ze związkowcami chęć zwolnienia z pracy jednego z działaczy.

Uwaga na przepisy dotyczące ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy. Artykuł 411 kodeksu pracy wyłącza ochronę pracowników przed wypowiedzeniem stosunku pracy, jeżeli pracodawca ogłosi upadłość lub podda likwidacji swoje przedsiębiorstwo. W takim przypadku umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy może być rozwiązana przez każdą ze stron za dwutygodniowym wypowiedzeniem.
W przypadku, kiedy pracodawca zwolni pracownika, który podlega ochronie zgodnie z artykułem 44 kodeksu pracy, pokrzywdzony tym zdarzeniem pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy.
W takim przypadku sąd, w zależności od okoliczności sprawy może wydać następujące orzeczenia:
– o bezskuteczności wypowiedzenia
– o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach
– o odszkodowaniu.

Podsumowując, chęć zwolnienia pracownika należy zawsze dobrze przemyśleć i sprawdzić czy nie podlega on ochronie. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt skutecznej argumentacji wręczenia pracownikowi wypowiedzenia umowy o pracę, bo w nieuzasadnionych przypadkach pracownik może wykorzystać to w sądzie.
Przed wypowiedzeniem umowy pracownikowi najlepiej skorzystać z usług prawnika, który dokładnie powie jak zrobić to w sposób najmniej szkodliwy zarówno dla zakładu pracy jak również dla pracownika.

 

OlgaAutorem wpisu jest Olga Dębowska, Prawnik StillWell Polska.

Jeśli mają Państwo pytania dotyczące kwestii zatrudniania, bądź też zwalniania pracowników lub interesują Państwa inne zagadnienia związane z prawem pracy zapraszamy do kontaktu

mailowego: biuro@stillwell.pl

lub telefonicznego: 732 601 772

Z chęcią odpowiemy na wszystkie Państwa pytania.

 

Zapisz się na newsletter!

Zainteresował Ciebie ten artykuł? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj powiadomienia o zmianach w prawie, które mogą dotyczyć Twojej firmy.