Powołanie na członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółki akcyjnej wiąże się często z dużą odpowiedzialnością, a w związku z tym nie małym wynagrodzeniem. By zapewnić prawidłowy obrót gospodarczy, a także by podmiot inwestujący mógł być spokojny o powierzony kapitał wprowadzono kilka istotnych regulacji ograniczających zakres osób mających legitymację do pełnienia funkcji zarządczych.

.

Ustawodawca zakazał łączenia funkcji w określonych przypadkach oraz ograniczył możliwość bycia członkiem zarządu spółki dla osób skazanych prawomocnym wyrokiem sądu za niektóre przestępstwa.

Obecnie panuje przekonanie, że osoba wybrana na członka zarządu prócz prestiżu otrzymuje sowite wynagrodzenie, dlatego też chętnych do sprawowania funkcji zarządczych nie brakuje. Potencjalnych kandydatów na członków zarządu jest wielu, ale czy każdy może stać się prezesem?  Ustawodawca Polski  dbając o porządek gospodarczy wprowadził daleko idące obostrzenia oraz ograniczenia w stosunku do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Ograniczenia często dotyczą osób pragnących utworzenia konkretnych spółek, prowadzenia określonej działalności gospodarczej czy też sprawowania konkretnych funkcji w spółce prawa handlowego. Od osoby pełniącej funkcje zarządcze lub nadzorcze w spółce z o.o. wymaga się profesjonalizmu, osoba która ma zostać członkiem zarządu nie może mieć przeszłości kryminalnej. Dotyczy to prawomocnego skazania za niektóre grupy przestępstw.

Regulacja zawarta w art. 18 § 1 KSH wprowadza ogólną zasadę, że członkiem zarządu rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidatorem może być tylko i wyłącznie osoba fizyczna, posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych. Przepis art. 18 § 2 KSH wprowadza istotny zakaz co do osób pełniących funkcje członka zarządu, bądź też rady nadzorczej czy też komisji rewizyjnej, a także likwidatora. Osoby te nie mogą sprawować funkcji przewidzianej przez KSH jeśli zostały skazane ze przestępstwa określone w rozdziałach XXXIII-XXXVII Kodeksu Karnego oraz w art. 587, 590 i 591 KSH. Rozdziały kodeksu karnego dotyczą: przestępstw przeciwko ochronie informacji, przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, przestępstwa przeciwko mieniu, przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, penalizowane w kodeksie karnym. Przestępstwa w kodeksie karnym uzupełnione są o przestępstwa określone w kodeksie spółek handlowych: ogłoszenie nieprawdziwych danych (art. 587 KSH), umożliwienie bezprawnego głosowania na walnym zgromadzeniu lub wykonaniu prawa mniejszości (art. 590 KSH), posługiwanie się   fałszywym zaświadczeniem o złożeniu akcji, cudzą akcją przy głosowaniu na walnym zgromadzeniu lub wykonywaniu praw mniejszości (art. 591 KSH). Wyżej opisane artykuły mają charakter zamknięty. Analizując powyższą regulację trudno się z Ustawodawcą nie zgodzić zważywszy, że osoba zarządzająca czy nadzorująca powinna legitymować się uczciwością oraz rzetelnością,  czego trudno wymagać od osoby skazanej za podrabianie dokumentów (art. 270 KK).

Skutkiem prawnym powołania do organu spółki kapitałowej osoby, która nie spełnia wymogów zgodnie z art. 18 § 1 oraz 18 § 2 KSH, jest nieważność podjętej uchwały. Kontrola uchwały związana z powołaniem w skład organów spółki osoby sprzecznej z ustawą dokonywana jest przez sąd rejestrowy w ramach postępowania o wpis do rejestru. Skutkiem wykrycia przez sąd rejestrowy przeszłości kryminalnej członka zarządu jest zwrot wniosku o wpis lub też wezwanie do powołania nowego Zarządu (zależy to często od praktyki sądu). Podobnie wygląda sytuacja w przypadku powołania osoby skazanej na stanowisko członka rady nadzorczej, komisji rewizyjnej lub likwidatora. Bardzo istotne z prawnego punktu widzenia jest również to, że zakaz pełnienia funkcji rozciąga się nie tylko w stosunku do osoby wybranej ale również do osoby urzędującej. Wykładnia celowościowa kodeksu spółek handlowych prowadzi do określenia szczególnego przypadku wygaśnięcia mandatu w odniesieniu do członków organu spółki, stanowiący przesłankę do odwołania takiej osoby. Osoba skazana prawomocnym wyrokiem traci z mocy prawa możliwość prawnie skutecznego działania w ramach swych obowiązków. Wszelkie decyzje podjęte przez osobę objętą ustawowym zakazem pełnienia funkcji są nieskuteczne. Sąd Najwyższy w wyroku z 10 stycznia 2008 r. sygn. IV CSK 356/07, przyjął zasadę  automatycznego wygaśnięcia mandatu z mocy prawa.

Zgodnie z art. 18  § 3 KSH zakaz pełnienia funkcji ma charakter czasowy. Okres zakazu rozpoczyna bieg od dnia uprawomocnienia się wyroku i trwa aż pięć lat, przy czym nie może skończyć się przed upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary. Istnieje jednak możliwość złagodzenia negatywnych skutków związanych ze skazaniem prawomocnym wyrokiem, co w znacznej mierze może poprawić  sytuację osoby aspirującej na stanowiska zarządcze lub nadzorcze.

W następnym artykule opiszemy jakie przesłanki należy spełnić by skutecznie móc ubiegać się o zwolnienie z zakazu, a co za tym idzie złagodzić negatywne skutki skazania prawomocnym wyrokiem.

Autor: Łukasz Kowalski | Prawnik

 

Jeśli mają Państwo pytania dotyczące powoływania członków zarządu, bądź też interesują Państwa inne kwestie z tym związane zapraszamy do kontaktu

mailowego: biuro@stillwell.pl

lub telefonicznego: 732 601 772

Z chęcią odpowiemy na wszystkie Państwa pytania.

Zapisz się na newsletter!

Zainteresował Ciebie ten artykuł? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj powiadomienia o zmianach w prawie, które mogą dotyczyć Twojej firmy.