Kodeks spółek handlowych przychodzi z pomocą osobom prowadzącym działalność w formie spółek handlowych. Wspólnicy nie muszą zastanawiać się nad możliwymi konstrukcjami, oceniać ich zgodności z przepisami, ani przydatności w praktyce. Ustawodawca rozwiązał te problemy za nas i określił w kodeksie obowiązkową treść umowy spółki oraz podstawowe rozwiązania. Dzięki temu wiemy jak zarządzać spółką, jak głosować i w jakich przypadkach. Czy rzeczywiście?

.

W sądzie przejdzie

Owszem – sporządzenie prostej umowy spółki, zawierającej co najmniej obowiązkowe postanowienia, wymagane przepisami ksh, pod warunkiem ich zgodność z prawem, będzie wystarczające dla skutecznego zarejestrowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Rejestrze Przedsiębiorców KRS. Umowy spółki nie należy jednak traktować wyłącznie jako przykrego obowiązku formalnego, bez spełnienia którego nie jest możliwe rozpoczęcie działalności w formie spółki. Umowa spółki jest raczej narzędziem, które możemy wykorzystać do stworzenia sobie dogodnych warunków prowadzenia interesów w przyszłości. Rozwiązania przyjęte w kodeksie spółek handlowych, choć dla wielu podmiotów będą wystarczające do niezakłóconego prowadzenia działalności, to jednak posiadają bardzo ogólny charakter i nie w każdym przypadku okażą się stanowić właściwą konstrukcję dla danej spółki z o.o. Aby nie utrudniać sobie życia warto zawczasu zmodyfikować niektóre kodeksowe regulacje w dozwolonych granicach.

Głosy za, przeciw, wstrzymujące się

Jedną z funkcjonalności spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które podmiot może poddać modyfikacjom są zasady głosowania na zgromadzeniu wspólników. Oczywiście nie w każdym przypadku wystąpi konieczność wprowadzenia takich zmian. Czasem jednak potrzeba indywidualnego uregulowania zasad oddawania głosów będzie zdeterminowana składem osobowym wspólników spółki, bardzo wyrównanym podziałem głosów, lub nawet brakiem zaufania między wspólnikami.

Jak to zrobić, żeby jeszcze bardziej nie skomplikować sytuacji? Najważniejsze jest właściwe zrozumienie pojęć, którymi posłużył się ustawodawca w kodeksie spółek handlowych.

Należy rozróżnić cztery podstawowe kategorie większości głosów:

  1. większość zwykła – która zachodzi, gdy oddano więcej głosów za, niż przeciw. Głosy wstrzymujące się nie są wliczane;
  2. większość bezwzględna – w tym przypadku głosy oddane za muszą przeważać nad sumą głosów oddanych przeciw oraz wstrzymujących się;
  3. większość kwalifikowana – charakteryzująca się wymogiem osiągnięcia konkretnego poziomu głosów oddanych za uchwałą, określana jednoznaczną wysokością – np. 2/3, 3/4;
  4. większość absolutna, tj. jednogłośność – to sytuacja, w której dla przyjęcia uchwały wymagane jest oddanie 100% głosów za.

Czy można zmienić wszystkie zasady?

Zgodnie z art. 245 ksh uchwały zapadają bezwzględną większością głosów, jeżeli przepisy niniejszego działu lub umowa spółki nie stanowią inaczej. Dalsze przepisy kodeksu spółek handlowych precyzyjnie określają wymaganą większość dla podjęcia uchwał w kwestiach istotnych dla funkcjonowania spółki z o.o. Przykładowo dla zmiany umowy spółki, rozwiązania spółki lub zbycia przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części ustawa wymaga większości kwalifikowanej dwóch trzecich głosów. Z kolei uchwała dotycząca istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki musi być przegłosowana większością trzech czwartych głosów. W wymienionych powyżej przypadkach wspólnicy mają ograniczone możliwości modyfikacji zasad głosowania. Co prawda umowa spółki może w tym przedmiocie przewidywać inne warunki powzięcia uchwał, jednak wyłącznie surowsze, niż kodeksowe.

Głosowanie w innych organach spółki z o.o.

Zasady liczenia większości głosów (większość zwykła, bezwzględna, kwalifikowana, jednomyślność) są tożsame dla każdego z organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Postanowienia umowne dotyczące podejmowania uchwał przez Radę Nadzorczą, lub Zarząd spółki z o.o. mogą być jednak bardziej elastyczne, niż zasady dotyczące głosowania przez wspólników.

Każdy ze wspólników posiada dokładnie określoną ilość głosów. Prawo głosu wspólnika jest jednym z jego podstawowych uprawnień w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Pozwala współdecydować o losach spółki, w której uczestniczy on finansowo. Kodeks spółek handlowych nakazuje traktować wspólników jednakowo w takich samych okolicznościach (art. 20 ksh), a nadto przyznaje im równe prawa i obowiązki (art. 174 § 1 ksh). O tym, jak ważne jest prawo głosu dla wspólnika sp. z o.o. świadczy obowiązek określenia szczególnych uprawnień dotyczących udziałów w samej umowie spółki. Gwarantuje to wspólnikom, iż przyznanie dodatkowych uprawnień pozostałym udziałowcom (np. co do prawa głosu) nie odbędzie się bez ich wiedzy, w sposób dowolny. O ile zatem można w umowie spółki modyfikować postanowienia kodeksowe w przedmiocie wymaganej większości głosów dla podjęcia określonej uchwały, lub kworum, to do konstrukcji innego rodzaju należy podchodzić ostrożnie.

Większe możliwości posiadają wspólnicy w zakresie kształtowania zasad głosowania w pozostałych organach spółki. Najczęściej spotykanym udogodnieniem, obok rozwiązań dotyczących wymaganej większości głosów, jest zapis w umowie spółki przyznający w głosowaniu uprzywilejowaną pozycję Prezesowi Zarządu, którego głos jest rozstrzygający w przypadku równości głosów. Konstrukcję tę stosuje się wyłącznie w przypadku, gdy liczba głosów oddanych za odpowiada dokładnie liczbie głosów oddanych przeciw (albo sumie głosów przeciw i wstrzymujących się). Nie można powoływać się na taki zapis, kiedy istnieje większość głosów za, albo przeciw. Głos Prezesa Zarządu nie może wówczas przeważyć większości. Prawidłowe stosowanie tej konstrukcji oznacza, że głos Prezesa Zarządu oddany w głosowaniu, które zakończy się równą ilością głosów, ma podwójną moc.

W Radzie Nadzorczej uprawnienie takie można przyznać odpowiednio Przewodniczącemu tego organu. Konstrukcja nie mogłaby zostać zastosowana jedynie w odniesieniu do głosowania na Zgromadzeniu Wspólników. Mimo, że dopuszcza się w umowie spółki uprzywilejowanie udziałów wspólnika co do głosu, to postanowienie takie musi być wyraźne i dotyczyć konkretnych udziałów. Tymczasem omawiane rozwiązanie miałoby charakter dowolny i destabilizujący. Przewodniczącym zgromadzenia wspólników może być każdorazowo inna osoba. Nie ma uzasadnienia dla doraźnego przyznawania większej ilości głosów udziałom wspólnika, podczas gdy według umowy spółki takiej ilości głosów on nie posiada. Odbywałoby się to z pokrzywdzeniem pozostałych wspólników.

Konstruując umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należy kierować się przede wszystkim interesem spółki i tak dobierać rozwiązania, by ułatwiały one w przyszłości funkcjonowanie podmiotu. Nie można jednak modyfikować rozwiązań kodeksowych w sposób dowolny i zawsze trzeba zweryfikować, czy zaplanowane konstrukcje nie okażą się sprzeczne z ustawą. W razie nieprawidłowości w pierwszej kolejności można narazić się na zwrot wniosku o wpis do Rejestru Przedsiębiorców KRS. Gdyby jednak z jakichkolwiek przyczyn źle skonstruowana umowa spółki została zarejestrowana, to bardziej dotkliwe konsekwencje mogą spotkać wspólników na etapie podejmowania uchwały. Zgodnie bowiem z art. 252 ksh – uchwała wspólników sprzeczna z ustawą podlega stwierdzeniu jej nieważności.

 

OlgaAutorem wpisu jest Piotr Kalina, Radca Prawny StillWell Polska.

Jeśli mają Państwo pytania dotyczące kwestii związanych z organizacją zgromadzenia wspólników lub z wprowadzeniem odpowiednich zapisów do umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zapraszamy do kontaktu

mailowego: biuro@stillwell.pl

lub telefonicznego: 732 601 772

Z chęcią odpowiemy na wszystkie Państwa pytania.

 

Zapisz się na newsletter!

Zainteresował Ciebie ten artykuł? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj powiadomienia o zmianach w prawie, które mogą dotyczyć Twojej firmy.